“Yaşamsal/Vital”

İnsanlık, gezegensel sınırları zorlayan antroposen çağında doğayla ilişkisini kırılgan hale getirmekle kalmadı, doğanın sürdürülebilir ve dirençli mekanizmalarına giderilmesi zor hasarlar da verdi. Küresel iklim krizinin depremler, orman yangınları, deniz salyaları, seller, virüsler, kapıda bekleyen erozyon, kuraklık ve su baskınlarına eşlik ettiği; savaşlar ve göçlerle tanımlanan insani krizle dönüşen demografi ve coğrafyayı izliyoruz çaresizlikle. Gezegenin ve insanlığın verdiği bu zorlu mücadelede tasarımın yenileyici ve onarıcı becerisine olan gereksinim her zamankinden daha fazla. Tasarım bir yandan insanın ilerlemeci ve eril niteliğiyle bu olanlarda pay sahibi. Öte yandan paradoksal olarak koruyucu, dişil ve sorumlu pratiklerle yarattığı çevresel ve sosyal etkileri iyileştirme çabası içinde. 

 

Tam da bu bağlamdan yola çıkarak İyi Tasarım İzmir’in yedinci edisyonu için kolları sıvadık. Tasarımın etik ve sorumlu yolculuğuna bir katkı olarak, “yaşamsallığı” ve yaşamın dişil bir enerjiyle sürdürülebilmesi için tasarımın radikal değişim yaratan rolünü sorgulamaya davet ediyoruz katılımcı ve izleyicileri. “Yaşamsal” temasıyla tasarım söyleminin ve eyleminin tüm paydaşlarını aşağıdaki sorulara yanıt aramaya çağırırken, üretim alanına yenilikçi yöntemler ve ayırt edici tasarım çıktıları kazandırmayı hedefliyoruz.

 

Doğayla kurduğumuz ilişkide; insanın insanla ve insan dışı canlılarla kurduğu örüntülerdeki birlik, bağlılık ve hemhal olma durumunu genişleterek nasıl bir ortakyaşam/eşyaşam oluşturabiliriz? Tasarım sayesinde insan, insan dışı canlılarla eşyaşam ve ortak bir yuva nasıl oluşturabilir? Tasarımın salt kendi içine dönük iyileştirici ve onarıcı çabasını nasıl öteye taşıyabiliriz? Tasarımı, kaynaklarını tükettiği ve yararlandığı biyolojik ekosistem ve sosyal sisteme karşı sorumlu kılan ortakyaşam/simbiyotik bir sürdürülebilirlik anlayışını nasıl güçlendirebiliriz? Bunun için tasarımı, insanın fiziksel evrende yaşayan tüm canlılarla ve teknolojik evrenle ortak bir döngüsel varoluş içerisinde yaşamı kutsayan, var eden, koruyan, dönüştüren ve yeniden inşa eden bir iksir olarak hayal edebilir miyiz? 

 

 

 

Tasarımı “yaşamsal” kılmak için; ekolojik boyutta ekosistemdeki tüm canlıların ve sistemlerin ayrılmaz biçimde birbirine bağlı olduğunu bilerek, yeryüzünde yaşayan her türlü varlığa nezaketle ve şiddetsiz davranabilir miyiz? Eko-feminist bir anlayışla dişil bilgeliğin dönüştürücü gücünden nasıl beslenebiliriz? Biyolojik döngünün teknolojik döngüyle dengelendiği; toprağa karışan, toprakla eş yaşayan, yabanıl hayata saygı duyan biyotasarım çözümlerini ve sistemlerini geridönüşümün yerine koyabilir miyiz? 

 

Tasarım; üretim ve tüketim döngüsünde doğanın ve insanın sınırlarını zorlamayan, olması gerektiğinden fazla ve hızlı üretim döngüleri yerine, nesnelerin gerçek zamanını arayan, kullanım değerini yücelten bir biçimde türetim ve yavaşlık tavrını nasıl içselleştirebilir? Özen etiğini benimseyerek iyileştirici, sağaltıcı, onarıcı bir tavrı; tamir, restorasyon, yeniden kullanım ve ileridönüşüm pratikleriyle nasıl daha ileriye taşıyabilir? “Döngüselliği” daha fazla üretim ve tüketime devam edebilmek adına geçici bir çözüm olarak görmenin yerine; doğadan, yaşamdan ve toplumdan çaldığı kaynaklara, nesnelere, emeğe iade-i itibar etmesi ve vefa göstermesi mümkün mü? Tasarım, kapalı devre kaynaklardan beslenen ve katkı sağlayan bir pratik olabilir mi?

 

Sosyal boyutta tasarım, kaynakların ve varlıkların toplumlar ve bireyler arasında eşit ve adaletli biçimde dolaşımını ve paylaşımını sağlayan daha dayanışmacı ve şeffaf bir karaktere sahip olabilir mi? Çokuluslu bir coğrafyaya sahip küresel değer zincirinde emek ve atık kolonileri olarak konumlanan tüm halklar ve topluluklar için tasarım ekolojik ve sosyal bağlamda sağaltıcı olabilir mi? Savaş ve göç gibi insani krizlere uyum sağlamak durumunda kalan insanın yeni aidiyet mekânları, yuva ve topluluk inşa etme çabasına tasarım nasıl dahil olabilir? Farklı fiziksel özellikte, farklı etnik, sosyal sınıf, yaş ve cinsel kimliğe sahip insanlara tasarım radikal bir şefkatle nasıl ulaşabilir; kapsayıcı, dahil eden ve empati kuran bir karakteri nasıl benimseyebilir?

 
Logo Kare

Logo Beyaz

Bizimle iletişime geçiniz:

Adres   : İzmir Akdeniz Akademisi Mehmet Ali Akman Mah. Mithatpaşa Cad. No:1087 Konak / İZMİR

Telefon : +90 (232) 293 46 17

Faks     : +90 (232) 293 46 10

Eposta: iyitasarim@izmeda.org